Çıkış katı yanmış bir oto amfide karar tek bir soruya bağlı değildir: kaç eleman yanmış, kart yüzeyi zarar görmüş mü, besleme katı da etkilenmiş mi ve yanmanın kök nedeni bulunabiliyor mu. Tek kanalda birkaç çıkış elemanı yanmışsa kart onarımı çoğu zaman mümkündür; kart kömürleşmiş, izler kalkmış ve dijital kat da etkilenmişse onarım kalıcı olmaz.
Bu yazı belirtilerden başlayıp onarım kararının ölçütlerine ve onarım sonrası test sırasına kadar gidiyor. Amfinin ısınma ve kapanma davranışı farklı bir konudur; buradaki konu yanmış bir çıkış katının onarılabilirliği.
Çıkış katı yanmasının belirtileri
- Cihaz açılıyor ama koruma ışığı yanıyor, ses hiç gelmiyor.
- Bir kanal tamamen sessiz, diğer kanallar normal çalışıyor.
- Açılışta hoparlörden tok bir pat sesi geliyor, ardından koruma devreye giriyor.
- Amfi normalden çok daha hızlı ısınıyor, sesi açmadan bile sıcak.
- Araç sigortası ya da amfinin kendi sigortası tekrar tekrar atıyor.
- Kasa kapağı açıldığında yanık kokusu ve kart üzerinde koyulaşmış bölge var.
Yanık kokusu geldiyse cihaz beslemeden ayrılır ve tekrar denenmez; bu durumda yapılacak ilk adımları cihazdan yanık kokusu: ilk üç adım yazısında sıraladık.
Kök neden bulunmadan onarım yapılmaz
Çıkış elemanları kendiliğinden yanmaz; neredeyse her zaman dışarıdan gelen bir zorlama vardır. Servisin onarıma başlamadan önce araştırdığı nedenler şunlar:
- Hoparlör kablosunun şaseye ya da birbirine değmesi; kısa devre çıkış katını anında zorlar.
- Beklenenden düşük empedanslı bir yük bağlanması; amfi sürekli sınırda çalışır.
- Girişin kırpılma noktasının üzerinde sürülmesi; bozulmuş sinyal ısı üretir.
- Zayıf şase ya da yetersiz besleme; gerilim çöktüğünde çıkış katı dengesini kaybeder.
- Bagajda su teması, yoğuşma ve kart üzerinde kaçak yolu oluşması.
Besleme ve kablo tarafının cihazdan ayrıştırılması için izlenen yol arıza cihazda mı besleme kablosunda mı yazısında anlatılıyor. Hoparlör tarafında da hasar olabileceği için onarım öncesi hoparlörler ayrıca ölçülür; bobini yanmış hoparlör konusu buna bağlıdır.
Onarım kararında bakılan beş ölçüt
| Ölçüt | Onarım lehine | Değişim lehine |
|---|---|---|
| Yanan eleman sayısı | Tek kanalda sınırlı sayıda | Birden çok kanalda yaygın |
| Kart ve iz durumu | İzler sağlam, yüzey temiz | Yüzey kömürleşmiş, izler kalkmış |
| Besleme katı | Sağlam ya da sınırlı hasarlı | Anahtarlama katı da yanmış |
| Parça bulunabilirliği | Aynı tip eleman temin edilebiliyor | Özel üretim eleman, tedarik yok |
| Dijital kat ve ses işleme | Etkilenmemiş | İşlemci ya da ayar belleği hasarlı |
Beş satırdan ikisi değişimi işaret ediyorsa, onarım kalıcı olmayacağı için servis genellikle onarımı önermez. Bu kararın nasıl gerekçelendirildiğini onarılamaz raporu ve altı teknik sınır yazısında açıkladık. Parça tarafındaki kısıtlar için yedek parça temini ve orijinallik yazısına bakabilirsiniz.
Onarım yapılırken nelere dikkat edilir
Çıkış elemanları çift halinde çalışır; biri yanmışsa eşi ölçüm sonucu iyi görünse de birlikte değiştirilir, çünkü kalanın karakteristiği değişmiş olabilir. Elemanların soğutucuya bakan yüzeyindeki yalıtım ve ısı iletim malzemesi yenilenir; eski malzemeyle toplanan bir kat, kısa sürede tekrar yanar.
Yanma sırasında çıkış elemanının sürücü devresi ve koruma hattı da zarar görmüş olabilir. Bu yüzden onarım yalnızca yanan elemanın değişimiyle bitmez: sürücü katı, geri besleme yolu ve koruma devresi ayrı ayrı ölçülür. Kart üzerinde kopmuş bir iz varsa köprüleme yapılır ve bu ek, titreşim altında çalışacak şekilde sabitlenir.
Onarım sonrası test sırası
Oto amfide teslim öncesi test, hoparlörleri korumak için zorunludur. Sıra şöyledir: cihaz yüksüz çalıştırılır ve çıkışlarda doğru akım kaçağı ölçülür, ardından test hoparlörüyle düşük seviyede ses verilir, sonra kademeli olarak yük artırılır ve ısı davranışı izlenir. Koruma devresi bilinçli olarak tetiklenir; devreye girmiyorsa onarım tamamlanmış sayılmaz.
Bu testlerin müşteri tarafında nasıl doğrulanacağını onarımdan dönen cihazın kabul kontrolü yazısında anlattık. Serviste yazılan raporun nasıl okunacağı ise servis teşhis raporu nasıl okunur yazısında var.
Onarımdan sonra aynı arıza tekrarlarsa
Çıkış katı onarımlarında tekrar eden arıza, neredeyse her zaman kök nedenin dışarıda kalmasından doğar. Kart düzgün onarıldıysa ikinci yanma için bir sebep gerekir ve o sebep genellikle şu üç yerden birindedir:
- Hoparlör tarafı: bobini zarar görmüş bir hoparlör, beklenenden düşük direnç gösterir ve amfiyi sürekli zorlar.
- Kablolama: döşeme altında sıkışmış, yalıtımı zedelenmiş bir hoparlör kablosu araç hareket ettikçe şaseye temas eder. Arıza bu yüzden yolda, serviste değil ortaya çıkar.
- Besleme ve şase: gevşemiş şase bağlantısı ya da yetersiz kesitte besleme hattı, yük arttığında gerilimi düşürür.
Bu üç başlık cihazın içinde değil, aracın içinde ölçülür. Servis onarım raporunda bu şüpheleri yazar; raporun hangi bölümünün bu bilgiyi taşıdığını servis teşhis raporu yazısında gösterdik. Amfinin bagajdaki yerleşimi de belirleyicidir: havalandırması kapanmış, halı altına gömülmüş bir cihaz, onarıldıktan sonra da aynı ısıyla karşılaşır.
Kısa kontrol listesi
- Yanık kokusu varsa cihazı tekrar çalıştırmayın, beslemeden ayırın.
- Hoparlör kablolarını ve şase bağlantısını servise bildirin; kök neden orada olabilir.
- Onarım öncesi hoparlörlerin de ölçülmesini isteyin.
- Kart yüzeyi kömürleşmişse onarımın kalıcı olmayabileceğini baştan kabul edin.
- Teslimde koruma devresinin denendiğini raporda görün.
WebTeknoServis oto amfi, multimedya ve araç monitörlerinde kart seviyesinde onarım yapar; anlaşmalı kargoyla Türkiye genelinden cihaz kabul eder. Onarım öncesi teklif ve onay akışını onarım teklifi ve müşteri onayı yazısında bulabilirsiniz.
