Araç kamerası, monitör ya da multimedya ünitesinden yanık kokusu geldiyse cihazın içinde bir eleman aşırı ısınmış ya da kısa devre yapmıştır; ilk yapılacak şey enerjiyi kesmek, ikincisi cihazı yeniden çalıştırmayı denememek, üçüncüsü de kuru ortamda bekletip teşhis için servise göndermektir. Bu üç adım, tek bir elemanla sınırlı kalabilecek hasarın kart üzerinde yayılmasını önler.
Yanık kokusu, elektronik arızalar arasında en net uyarıdır: cihaz hâlâ açılıyor olsa bile içinde bir şey zarar görmüştür. Aşağıda adımları, kokunun tipik kaynaklarını ve servise gönderimde dikkat edilmesi gerekenleri sıraladık.
İlk 3 adım
- Enerjiyi kesin. Cihazın besleme bağlantısını ayırın; çakmaklık soketinden besleniyorsa fişi çekin, doğrudan bağlıysa kontak kapalıyken bağlantıyı ayırın. Ayırma sırasında kabloyu çekiştirmeyin, konnektörden tutun. Kokunun kaynağı cihaz değil besleme kablosu ya da adaptör de olabilir; bu yüzden ikisini birbirinden ayırmak ilk adımın parçasıdır.
- Tekrar çalıştırmayı denemeyin. Bir kez daha açalım, belki düzelmiştir denemesi bu arızada en pahalı harekettir. Kısa devre yapmış bir hat yeniden enerjilendiğinde, ilk seferde sağlam kalan besleme elemanları da gider ve onarım tek elemanla kapanmaz.
- Kuru ve serin bir yerde bekletip gönderin. Cihazı araçta sıcakta bırakmayın, üzerine bir şey koymayın ve nemli ortamda tutmayın. Hafıza kartını çıkarıp ayrı saklamak, kayıtların korunması için iyi bir alışkanlıktır. Sonra arıza beyanıyla birlikte servise gönderin.
Yanık kokusu nereden gelir?
Serviste bu şikâyetle gelen cihazlarda kaynak genellikle şu noktalardan biridir:
- Besleme girişi ve koruma elemanları. Ters polarite, yanlış adaptör ya da yüksek gerilimli hat, girişteki elemanı zorlar. Yanlış besleme tarafındaki hasar tablosunu yanlış adaptör yazısında ayrıntılandırdık.
- Gerilim düzenleyici katı. Cihaz içinde gerilimi düşüren eleman ısınır; soğutması yetersiz kaldığında ya da yük arttığında yanma izi bırakır.
- Şişmiş ya da akmış kondansatör. Isı ve yaş, bu elemanların ömrünü kısaltır. Akan sıvı komşu bacakları köprüler ve koku bırakır.
- Batarya ya da süperkapasitör. Isınma, şişme ve koku birlikte geliyorsa bu bölüm şüphelidir; şişme belirtilerini pil şişmesi yazısında ele aldık.
- Konnektör ve kablo ucu. Gevşek temas, geçtiği akıma göre ısınır; plastik yanığı kokusu çoğu kez kartın değil konnektörün kokusudur.
Kokuya eşlik eden belirtiler neyi söyler?
| Belirti | Olası kaynak | Ne yapılmaz |
|---|---|---|
| Koku var, cihaz hiç açılmıyor | Besleme girişi ya da düzenleyici kat | Başka adaptörle tekrar denemek |
| Koku var, cihaz açılıyor ama ısınıyor | Düzenleyici kat ya da kısmi kaçak | Kullanmaya devam etmek |
| Koku kabloda ve soket ucunda belirgin | Konnektör teması, kablo kesiti | Aynı kabloyu yeniden takmak |
| Koku ve kasada şişkinlik | Batarya ya da kondansatör | Şişkinliğe bastırmak, delmek |
| Koku ve ekranda iz, leke | Ekran besleme hattı | Ekranı temizlemeye çalışmak |
Tekrar enerji vermek neyi büyütür?
Kart üzerinde kısa devre yapmış bir hat, enerji verildiği her saniyede akımı kendi üzerine çeker. İlk olayda yalnızca bir eleman zarar görmüşken, ikinci ve üçüncü denemede o hattın beslemesini yapan düzenleyici, koruma elemanı ve bazen de ana denetleyici devre dışı kalır. Onarım, tek elemanlı bir işten çok katmanlı bir işe dönüşür ve bazı durumlarda sonuç alınamaz hâle gelir. Atölyede ilk ölçümlerin enerji vermeden yapılmasının nedeni tam olarak budur; yöntemi kart seviyesinde onarım yazısında açıkladık.
Kargoyla gönderirken
- Cihazı besleme kablosu ve adaptörüyle birlikte gönderin. Koku kaynağının cihaz mı kablo mu olduğu ancak ikisi birlikte test edilerek kesinleşir.
- Hafıza kartını çıkarıp ayrı tutun; kayıtlarınız size kalsın. Kayıtların servis sürecinde nasıl ele alındığını ayrı bir yazıda anlattık.
- Kasada şişme ya da deformasyon varsa cihazı sıkıştırmadan, darbe almayacak biçimde paketleyin. Şişmiş bir bölüme baskı uygulanmaması önemlidir.
- Arıza beyanına kokunun ne zaman başladığını, o anda cihazın neye bağlı olduğunu ve sonrasında yeniden enerji verilip verilmediğini yazın. Bu üç bilgi teşhis sırasını belirler.
- Paketleme adımlarını gönderim hazırlığı yazısındaki listeye göre yapın. Gönderim öncesi batarya içeren cihazlar için kargo firmasının kabul koşulları esastır.
Serviste ne yapılır?
Cihaz enerji verilmeden açılır; kart gözle ve büyütme altında incelenir, yanma izi, akmış eleman ve karbonlaşmış bölge aranır. Ardından besleme hatlarının ölçümü yapılır ve kısa devrenin hangi hatta olduğu bulunur. Kısa devrenin kaynağı bulunduğunda ikinci soru şudur: bu eleman kendiliğinden mi gitti, yoksa onu dışarıdan bir neden mi zorladı? Besleme tarafındaki yanlış bağlantı, gevşek konnektör ya da yaşlanmış bir kondansatör bulunduğunda yalnızca yanan eleman değil o neden de giderilir. Hasarlı eleman değişiminden sonra hattın yükü kademeli olarak verilir; cihaz ancak ısı altında ve kendi besleme kablosuyla test edildikten sonra teslim edilir. Teşhis raporunda hangi elemanın değiştiği ve ikincil hasarın olup olmadığı yazılı olur.
Kısa özet
Yanık kokusunda sıra nettir: enerjiyi kes, tekrar açmayı deneme, kuru ortamda bekletip beyanla birlikte gönder. Kokuya eşlik eden belirtiler kaynağı daraltır; şişme varsa cihaz basınç görmeyecek biçimde paketlenir. WebTeknoServis cihaz teknik servisi ve onarımı yapar, Türkiye genelinde çalışır ve Sürat Kargo anlaşmasıyla her il ve ilçeden kargoyla cihaz kabul eder.
