Hafıza kartında dosyalar görünüyor ama videolar kareli, donuyor ya da hiç açılmıyorsa arıza neredeyse hiçbir zaman lenste ya da görüntü sensöründe değildir; sorun kaydın yazılma zincirindedir. Görüntü sensörden çıkıp sıkıştırılır, bellek denetleyicisine verilir ve karta yazılır; bu zincirin herhangi bir halkası yarım kalırsa dosya diskte yer kaplar ama içeriği okunamaz hâle gelir.
Bu yazı, "kayıt yapmıyor" arızasından farklı bir soruyu cevaplıyor: cihaz kaydediyor, dosya oluşuyor, fakat dosyanın içi bozuk. Belirti üç farklı yere işaret eder ve ayırt etmek genellikle cihazı açmadan mümkündür. Ayırmadan yapılan müdahale ise çoğu zaman boşa gider: sağlam bir karta yeni kart alınır, oysa arıza cihazın kart yuvasındadır.
"Bozuk dosya" tek bir arıza değil
Aynı şikâyetin arkasında birbirinden bağımsız üç belirti grubu vardır. Hangisinde olduğunuzu bilmek, servise göndereceğiniz bilgiyi de netleştirir.
- Dosya hiç açılmıyor: oynatıcı "biçim desteklenmiyor" diyor ya da dosya boyutu sıfıra yakın. Kaydın kapanış bilgisi yazılamamış demektir.
- Açılıyor ama kareli, bloklu, yer yer donuyor: veri kısmen yazılmış; çoğu durumda yazma hızı ya da kart sağlığı ile ilgilidir.
- Görüntü akıyor ama ses görüntüden kayıyor, süre yanlış görünüyor: zamanlama bilgisi tutarsız; sıkıştırma tarafındaki kesinti ya da dosya başlığı bozulması işaretidir.
Belirtiye göre olası kaynak
| Belirti | Öncelikli olası kaynak | Serviste bakılan |
|---|---|---|
| Son kayıt hep bozuk, önceki kayıtlar sağlam | Kontak kesilirken cihazın yazmayı kapatamaması | Besleme kesilme davranışı, güç tutma devresi |
| Rastgele dosyalar bozuk, kart yeni | Yazma hızının kayıt ayarına yetmemesi | Kart sınıfı ile çözünürlük/bit hızı uyumu |
| Kartın belirli bir bölgesine denk gelen dosyalar bozuk | Kart üzerinde yorulmuş hücre bölgesi | Kart yüzey taraması, dosya sistemi tutarlılığı |
| Kart değişince de sürüyor | Cihaz tarafındaki bellek denetleyici ya da sıkıştırma hattı | Kart yuvası lehim bağlantıları, kart seviyesinde ölçüm |
| Isındıkça artıyor, soğukken yok | Isıl davranış kaynaklı kararsızlık | Çalışma sıcaklığına yakın koşulda uzun süreli test |
Servise göndermeden önce üç eleme
Aşağıdaki üç adım, arızanın cihazda mı kartta mı olduğunu büyük ölçüde ayırır. Hiçbiri cihazı sökmeyi gerektirmez.
- Bozuk dosyaları bilgisayarda da deneyin. Cihazın kendi ekranında ya da telefon uygulamasında bozuk görünen kayıt bilgisayarda düzgün açılıyorsa sorun dosyada değil, oynatma tarafındadır.
- Kartı cihazın kendi menüsünden biçimlendirip bir tur kayıt alın. Bilgisayarda biçimlendirmek cihazın beklediği yapıyı bozabilir. Biçimlendirme sonrası yeni kayıtlar sağlamsa sorun dosya sistemi tarafındaydı.
- Varsa bilinen sağlam ikinci bir kartla tekrar deneyin. Yeni kartla da bozuluyorsa arıza cihaz tarafındadır ve yerinde çözülmesi beklenmemelidir.
Bu üç adımı yaparken bozuk dosyaları silmeyin. Serviste dosyanın kendisi bir bulgudur: nerede kesildiği, hangi karede bozulduğu ve başlık bilgisinin hangi alanının eksik olduğu arızayı doğrudan işaret eder.
Serviste dosya nasıl incelenir
Bozuk kayıt şikâyetinde inceleme cihazdan değil dosyadan başlar. Sıralama kabaca şöyledir:
- Kartın dosya sistemi, kayıt sırası ve döngüsel kaydın bıraktığı izler okunur.
- Bozuk dosyaların kesilme noktaları karşılaştırılır; hepsi aynı yerde kesiliyorsa neden sistematiktir, dağınıksa kart ya da yazma hızı tarafı öne çıkar.
- Kart yuvasının mekanik ve lehim bağlantıları kontrol edilir; titreşimle gevşemiş bir yuva kayıt ortasında temas kaybı yapar.
- Sorun cihazda görünüyorsa besleme, bellek ve sıkıştırma hattı kart seviyesinde ölçülür.
- Onarım sonrası cihaz, arızanın çıktığı ayarlarla uzun süreli kayıt testine alınır; tek bir kısa kayıt bu arızayı doğrulamaz.
Okunamayan kayıt tamamen kayıp mıdır?
Her zaman değil. Yarım kalmış bir kayıtta görüntü verisi kartta durmaya devam eder; eksik olan genellikle dosyayı tamamlayan bilgidir. Bu durumda kayıt bütün hâlinde olmasa da bir bölümü okunabilir hâle gelebilir. Tersine, döngüsel kayıt o alanın üzerine yeni kayıt yazdıysa kurtarılacak veri kalmaz. Bu yüzden önemli bir olaya ait kayıt varsa cihazı kayıt almaya devam ettirmeyin; kartı çıkarıp bir kenara koyun. Arızalı cihazdan kayıt çıkarma konusu ayrı bir yazıda ayrıntılı anlatılıyor.
Bozulmayı azaltan kullanım alışkanlıkları
Dosya bozulmasının bir kısmı arıza değil, kullanım kaynaklıdır. Aşağıdaki alışkanlıklar hem bozulma sıklığını düşürür hem gerçek bir arıza çıktığında onu daha görünür kılar.
- Kartı cihaz kayıt alırken çıkarmayın. Yazma sürerken kartı çekmek o anki dosyayı ve bazı durumlarda dosya sistemini zedeler. Cihazın tamamen kapandığını görün, sonra kartı alın.
- Kartı belirli aralıklarla cihaz menüsünden biçimlendirin. Döngüsel kayıt kartı sürekli yeniden yazar; biçimlendirme dosya sistemindeki birikmiş tutarsızlıkları temizler.
- Kayıt ayarını kartın yazma hızına göre seçin. En yüksek çözünürlük her kartla sağlıklı çalışmaz; kayıt sürekli bozuluyorsa bir kademe düşürmek bunu doğrular.
- Kartı farklı cihazlar arasında dolaştırmayın. Her cihaz karta kendi yapısında yazar; ileri geri taşınan kartta dosya sistemi tutarsızlığı artar.
- Önemli kayıtları karttan dışarı alın. Kartı arşiv olarak kullanmak, döngüsel kayıt yüzünden kaybetme riskini kabul etmek demektir.
Cihazı kargoyla gönderirken
WebTeknoServis Türkiye genelinde çalışır; anlaşmalı Sürat Kargo ile her il ve ilçeden cihaz kabul edilir, onarım sonrası cihaz aynı kargo anlaşmasıyla geri gönderilir. Bu arızada göndereceğiniz iki şey kritiktir:
- Hafıza kartının kendisi — bozuk dosyalar incelemenin asıl kaynağıdır.
- Kısa bir arıza notu — hangi tarihli kayıtların bozuk olduğu, kaç kayıtta bir tekrarlandığı, kart değiştirilip denendiyse sonucu.
Özet
Dosya var ama içi bozuksa önce oynatıcıyı, sonra kartı, en son cihazı eleyin. Son kayıtların düzenli bozulması besleme kesilmesini, rastgele bozulma kart ya da yazma hızını, kart değişimine rağmen süren bozulma cihaz tarafını gösterir. Bozuk dosyaları silmeyin ve kartı cihazla birlikte gönderin. WebTeknoServis bu tür arızalarda hem cihazı onarır hem kart üzerindeki kayıtların durumunu değerlendirir.
