Cihazın serviste sorunsuz çalışması "arıza yok" anlamına gelmez; yalnızca arızayı çıkaran koşul tezgâhta yok demektir. Aralıklı arızaların tamamı bir koşula bağlıdır: sıcaklık, titreşim, besleme gerilimindeki dalgalanma, nem ya da belirli bir kullanım sırası. O koşul tanımlandığı anda arıza tekrarlanabilir hâle gelir ve tekrarlanabilen arıza bulunabilir.
Bu yüzden aralıklı arızalarda en değerli bilgi cihazda değil, kullanıcının elindedir. Aşağıda hem sizin kaydetmeniz gereken bilgileri hem serviste bu bilgiyle ne yapıldığını anlatıyoruz.
Arıza neden tezgâhta görünmez
Araç içi, bir masa üstünden çok daha zorlu bir çalışma ortamıdır. Tezgâhta bulunmayan dört etken şunlardır:
- Sıcaklık aralığı: güneşte bekleyen bir araç kabininde ulaşılan sıcaklık, oda sıcaklığından çok uzaktır. Lehim çatlağı ya da yorulmuş bir bileşen yalnızca ısındığında temas kaybı yapabilir.
- Titreşim: yol titreşimi, mikro çatlaklı bir lehim bağlantısını saniyeler mertebesinde açıp kapatır. Sabit duran cihazda böyle bir uyarı yoktur.
- Besleme kalitesi: motor çalışırken gerilim yükselir, marş anında düşer. Masa beslemesi ise düzgündür ve bu dalgalanmayı taklit etmez.
- Nem ve yoğuşma: soğuk sabahta camda oluşan yoğuşma cihaz içinde de olur; kuruduğunda belirti kaybolur.
Servise göndermeden önce kaydedilecek bilgiler
Arızayı iki kez yaşadıysanız üçüncüsünde şu alanları not edin. Bu kısa liste, serviste yapılacak testin hangi koşulda kurulacağını belirler.
- Tarih ve saat — kayıt varsa dosyayla eşleştirilebilir.
- Araç ne durumdaydı: motor yeni çalıştı, uzun yoldaydı, park hâlinde mi bekliyordu.
- Kabin sıcak mıydı soğuk muydu: güneşte mi bekledi, gece mi duruyordu.
- Cihaz kaç dakikadır açıktı: hemen mi oldu, bir süre çalıştıktan sonra mı.
- O anda başka ne bağlıydı: telefon, ikinci kamera, harici mikrofon, şarj cihazı.
- Sıklık: her gün, haftada bir, yalnızca belirli bir güzergâhta.
- Kendiliğinden düzelme biçimi: cihazı kapatıp açınca mı düzeldi, kendiliğinden mi, araç soğuyunca mı.
"Bazen oluyor" cümlesiyle gelen cihazda inceleme tahmine dayanır. "Güneşte bekleyen araçta, açıldıktan yaklaşık on dakika sonra oluyor" cümlesiyle gelen cihazda inceleme hedeflidir.
Koşuldan şüpheliye gitmek
| Arıza hangi koşulda çıkıyorsa | Öncelikli şüpheli |
|---|---|
| Yalnızca kabin sıcakken | Isıl genleşmeyle açılan lehim bağlantısı, yorulmuş bileşen |
| Yalnızca bozuk yolda, titreşimde | Soket teması, mikro çatlaklı bağlantı, gevşemiş kart sabitlemesi |
| Marş anında ya da motor çalışır çalışmaz | Besleme hattı toleransı, koruma devresi davranışı |
| Soğuk sabahlarda ilk çalıştırmada | Yoğuşma, soğukta davranışı değişen bileşen |
| Belirli bir aksesuar bağlıyken | Aksesuarın çektiği akım, hat üzerindeki girişim |
| Uzun kesintisiz kullanımdan sonra | Kendi ısısıyla gelen kararsızlık, ısı yönetimi |
Göndermeden önce yapabileceğiniz basit eleme
Aralıklı arızada koşulu not etmenin yanında, aynı belirtiyi üreten harici etkenleri de eleyebilirsiniz. Bu adımlar cihazı sökmeyi gerektirmez ve ikisi de arızanın cihazda mı çevresinde mi olduğunu daraltır.
- Aksesuarları tek tek çıkarın. İkinci kamera, harici mikrofon ya da aynı hatta bağlı başka bir cihaz varsa her birini bir süre çıkarıp arızanın sürüp sürmediğine bakın.
- Cihazı farklı bir besleme noktasından çalıştırmayı deneyin. Belirti kayboluyorsa sorun cihazın kendisinde değil, beslendiği hatta olabilir.
- Hafıza kartını değiştirip gözleyin. Belirti kayıt ya da donma şeklindeyse kart sağlığı kolay elenen bir değişkendir.
- Cihazın sabitlemesini elle yoklayın. Oynayan bir aparat, titreşimde temas kaybı yapan bağlantı gibi davranır ve arızayı kopyalar.
- Tek seferde tek değişken değiştirin. Aynı anda hem kartı hem aksesuarı değiştirirseniz sonuç yorumlanamaz hâle gelir.
Bu eleme sonucunda belirti hâlâ sürüyorsa cihazı gönderme vakti gelmiştir; denediklerinizi de arıza notuna ekleyin. Elenen değişkenler serviste tekrar denenmez ve inceleme doğrudan kalan ihtimallere yönelir.
Serviste uygulanan koşullu testler
Aralıklı arızada yöntem, arızayı beklemek değil koşulu kurmaktır. Yaklaşım şöyledir:
- Uzun süreli yük testi: cihaz, arızanın bildirildiği ayarlarla ve bildirilen süreden uzun çalıştırılır. Beş dakikalık bir deneme bu arızayı doğrulamaz.
- Isıl koşulda gözlem: belirti ısıya bağlıysa cihaz çalışma sıcaklığına yakın koşullarda izlenir; soğuyunca kaybolan belirtiler böyle yakalanır.
- Mekanik uyarma: kart ve soketler kontrollü biçimde zorlanarak temas kaybı aranır; titreşimle açılan bağlantılar genellikle bu adımda ortaya çıkar.
- Besleme değiştirme: cihaz, aracın gerçek koşullarına yakın biçimde değişen beslemeyle çalıştırılır; yalnızca düzgün beslemede test etmek aldatıcıdır.
- Bağlantı noktalarının gözle ve ölçümle taranması: ısıyla yorulmuş lehim, oksitlenmiş soket ve şişmiş bileşen aranır. Bu aşama kart seviyesinde incelemenin bir parçasıdır.
Yine de tekrarlanmazsa ne olur
Böyle bir sonuç mümkündür ve gizlenmemesi gerekir. Bu durumda yapılan şey, bulgusu olmayan bir parçayı değiştirmek değil; incelemede görülenleri ve tekrarlanamadığını açıkça yazmaktır. Çoğu zaman şu iki yoldan biri izlenir: ya ölçümde zayıf görünen bağlantılar yenilenir ve cihaz izlenmek üzere teslim edilir, ya da arızanın koşulu daha net kaydedilsin diye kullanıcıdan ek gözlem istenir. İkinci kez geldiğinde elde artık bir önceki incelemenin kaydı vardır ve arama alanı daralmıştır. Onarım takibinin nasıl yürüdüğünü iş emri yazısında anlattık.
Özet
Aralıklı arızada cihazı göndermeden önce koşulu yazın: ne zaman, ne kadar süre sonra, hangi sıcaklıkta, ne bağlıyken, ne sıklıkta. Sıcakta çıkan arıza lehim ve bileşen yorgunluğunu, titreşimde çıkan arıza soket ve bağlantıyı, marşta çıkan arıza besleme toleransını işaret eder. WebTeknoServis Türkiye genelinde anlaşmalı Sürat Kargo ile her il ve ilçeden cihaz kabul eder; aralıklı arızalarda cihazla birlikte gelen gözlem notu, incelemenin en kısa yolunu açar.
