Kayıtta gezinen yatay bantlar ve titreme çoğu zaman bozulmuş bir sensörün değil, kameranın pozlama frekansının çevredeki yapay ışığın frekansıyla uyuşmamasının sonucudur. Bu yüzden ilk bakılacak yer menüdeki titreşim önleme ayarıdır: bantlar yalnızca sokak lambası, tünel aydınlatması, kapalı otopark ışığı ya da önünüzdeki aracın LED stop lambaları altında çıkıyorsa cihazda arıza aramak gerekmez. Bantlar gündüz, açık havada, hiçbir yapay ışık yokken de görünüyorsa konu ayar tarafından çıkar; o zaman sensör bağlantısı, şerit kablo ya da besleme tarafına bakılır.
Önce karar: titreme ekranda mı, dosyada mı?
Bu ayrımı yapmadan atılan her adım boşa gider, çünkü iki arıza bambaşka yerlerde durur. Cihazın kendi ekranında bant görüyorsanız kaydı bilgisayarda ya da telefonda açın. Dosya temizse ekranda, dosyada da bant varsa kayıt zincirinde arıza vardır. Tersi de olur: dosya bantlı, cihazın ekranı tertemiz görünür.
Aynı kontrolü araç monitörü ya da multimedya ekranı üzerinden izlerken yapmak yanıltır; orada görünen çizgi ve renk kayması ekranın kendi arızası olabilir. Monitör tarafındaki belirtiler için araç monitöründe çizgi, renk kayması ve titreme konusu ayrı ele alınmıştır; bu yazı kameranın ürettiği görüntüyle ilgilenir.
Frekans ayarı neden bant üretir?
Şehir aydınlatması ve LED lambalar sabit bir ışık vermez, şebeke frekansına bağlı olarak saniyede onlarca kez parlayıp söner. Kamera da kareleri belirli bir pozlama süresiyle yakalar. Bu iki ritim birbirinin katı değilse, tek karenin üst kısmı ışığın parlak anına, alt kısmı sönük anına denk gelir; sonuç, görüntüde yukarıdan aşağıya kayan açık koyu şeritlerdir. Menüdeki titreşim önleme ayarı tam olarak bu eşleşmeyi sağlamak için vardır ve Türkiye şebekesi için uygun seçenek seçilmediğinde bant kendiliğinden ortaya çıkar.
Aynı mekanizma kaydedilen plakaların okunmasını da zorlaştırır. Bant plakanın üzerinden geçtiği karede karakterler kaybolur, bir sonraki karede geri gelir. Bu durumda görüntü net olsa bile delil değeri düşer; ayarı düzeltmek, lensi silmekten çok daha fazla fark yaratır.
Belirtiye göre nereye bakılır
| Belirti | Olası kaynak | İlk kontrol |
|---|---|---|
| Bant yalnızca gece, lamba altında | Titreşim önleme ayarı | Menüdeki frekans seçeneğini değiştirip aynı yolu tekrar kaydet |
| Bant gündüz de var, her kayıtta aynı yerde | Sensör ya da şerit kablo | Cihazı sabit bir duvara tutup kaydet; bant sabit kalıyorsa donanım |
| Ekranda titreme var, dosya temiz | Ekran ve arka ışık devresi | Kaydı başka bir ekranda aç, cihaz ekranını işin dışında bırak |
| Titreme motor çalışırken artıyor | Besleme gürültüsü | Cihazı başka bir güç kaynağıyla besleyip aynı testi yinele |
| Yalnızca ikinci (arka) kanalda bant var | Uzatma kablosu ya da bağlantı | İki kameranın yerini değiştirip hangisinin taşındığına bak |
Donanım kaynaklı titremenin işaretleri
Ayar tarafı elendiğinde kalan tablo oldukça belirgindir. Donanım kaynaklı titreme ışıktan bağımsızdır, kapalı bir odada bile sürer ve genellikle tek yönlüdür: her zaman aynı bölgede, aynı kalınlıkta görünür. Sensörün şerit kablosu gevşediğinde ya da teması bozulduğunda görüntüde renk kayması da eşlik eder. Besleme tarafındaki dalgalanma ise titremeyi araca bağlar; cihaz masada sorunsuz çalışır, araçta çalışırken bant gelir.
Isı da belirleyicidir. Cihaz ısındıkça artan titreme, görüntü işleme biriminin ya da regülatör devresinin yorulduğunu gösterir. Bu belirti aşırı ısınıp kapanma ile karıştırılmamalıdır; orada cihaz kendini korumaya alıp kapanır, burada çalışmaya devam eder ama görüntü bozulur.
Serviste nasıl bakılır?
Teknik serviste bu arıza sırayla daraltılır. İlk adım, cihazın menü ayarlarıyla birlikte kaydedilmiş bir örnek dosyanın incelenmesidir; bandın yönü, kalınlığı ve karelere göre hareketi kaynağı büyük ölçüde söyler. Ardından cihaz laboratuvar beslemesine alınır; araç besleme hattından gelen gürültü devreden çıktığında bant kayboluyorsa arıza cihazda değildir.
Bant sürüyorsa sensör modülünün bağlantısı, şerit kablonun ucu ve görüntü işleme devresinin besleme hatları ölçülür. Lehim yorulması, kılcal kopuk ya da regülatör çıkışındaki dalgalanma bu ölçümlerde görünür. Onarım kart seviyesinde yapılır; modülün tamamını değiştirmek ancak sensör ya da şerit kablo fiziksel olarak zarar görmüşse gerekir. İşlem sonunda cihaz yeniden aynı koşullarda, gece ve gündüz kaydı alınarak test edilir — tek kare bakmak yeterli değildir, çünkü titreme aralıklı olabilir.
Kısa kontrol listesi
- Kaydı cihaz ekranında değil, bilgisayarda ya da telefonda aç; ekran ile dosyayı ayır.
- Menüdeki titreşim önleme ayarını değiştirip aynı güzergâhı yeniden kaydet.
- Aynı kaydı gündüz, açık havada tekrarla; bant sürüyor mu diye bak.
- Cihazı başka bir besleme ile çalıştır; titreme araca mı bağlı, cihaza mı belli olur.
- Çift kameralı sistemde iki kanalın yerini değiştir; arıza kablo tarafında mı anla.
- Hafıza kartını bilgisayarda biçimlendirip tek bir temiz kayıt al; bozuk dosyayı titremeyle karıştırma.
- Belirtiyi not et: hangi ışıkta, hangi sıcaklıkta, kaç dakika sonra çıkıyor.
Özet
Yatay bant ve titreme iki ayrı dünyadan gelir: ışık frekansıyla pozlamanın uyuşmaması bir ayar işidir, ışıktan bağımsız sürekli bant ise donanım işidir. Ayrımı yapmanın en hızlı yolu kaydı başka bir ekranda açmak ve testi gündüz yinelemektir. Belirti donanıma işaret ediyorsa cihazı not ettiğiniz örnek kayıtla birlikte servise iletmek teşhisi kısaltır. WebTeknoServis cihaz teknik servisi ve onarımı yapar; Sürat Kargo anlaşmasıyla Türkiye genelinde her il ve ilçeden kargoyla cihaz kabul edilir, arıza tespiti kart seviyesinde yürütülür.
