Araç içi kamerada gece hiç görüntü alınamıyorsa ilk şüpheli kızılötesi (IR) LED dizisidir ve bu, telefon kamerasıyla yapılan basit bir testle doğrulanır: karanlıkta cihazın lensine telefonla bakıldığında IR LED'ler mor renkli soluk bir parıltı olarak görünür. Parıltı yoksa LED dizisi ya da onu süren devre arızalıdır ve bu, cihazın açılıp kart üzerinde onarılmasını gerektirir.
IR LED'ler çalışıyor mu? İki dakikalık test
İnsan gözü kızılötesini görmez, ama çoğu telefon kamerası görür. Test şöyle yapılır: araç içini karart, cihazı çalıştır, telefonun kamerasını aç ve lense yakından bak. Çalışan bir IR dizisi ekranda mor-beyaz noktalar hâlinde görünür.
| Gözlem | Olası neden |
|---|---|
| Hiçbir LED parlamıyor | Sürücü devresi ya da dizinin tamamı arızalı |
| Bir kısmı parlıyor | Seri bağlı dizide tek LED kopmuş olabilir |
| Hepsi parlıyor, görüntü yine siyah | IR-cut filtresi gündüz konumunda sıkışmış |
| Parlıyor, görüntü beyaz ve patlamış | Işık cam ya da yakın yüzeyden geri yansıyor |
Son satır arıza değildir: kamera ön cama çok yakın ya da bir yüzeye dönük takıldıysa IR ışığı geri yansır ve görüntü beyaza patlar. Bu durumda cihaz açılmadan önce yerleşim düzeltilir.
IR dizisini bitiren nedenler
Kabin içi kameralarda IR LED'ler gece boyunca kesintisiz çalışır; araç kamerası park modunda kayıt alıyorsa bu süre daha da uzar. Diziyi bitiren üç mekanizma var.
- Isı yorgunluğu: LED'ler çalışırken ısınır ve yaz aylarında araç içi sıcaklık bu ısıya eklenir. Sürekli yüksek sıcaklıkta çalışan LED'in ışık verimi düşer, bir süre sonra tamamen söner. Dizi sönmeden önce genellikle gece görüntüsünün menzili kısalır: yakın yüzeyler görünür, arka koltuk kararır.
- Sürücü direnci ve devre arızası: LED'ler doğrudan beslenmez, akımı sınırlayan bir devreden geçer. Bu devredeki direnç ya da sürücü eleman arızalandığında diziye akım hiç gitmez; LED'lerin kendisi sağlamdır ama hiçbiri yanmaz.
- Nem ve yoğuşma: kış sabahlarında cihazın içinde oluşan yoğuşma LED bacaklarında korozyon yapar. Korozyon ilerledikçe seri dizide bir bacak açık devre olur ve dizinin tamamı söner.
Seri bağlı bir dizide tek LED'in kopması bütün diziyi söndürür; bu yüzden "hiç yanmıyor" belirtisi tek bir bozuk LED'den de gelebilir. Dizinin paralel kollar hâlinde kurulduğu cihazlarda ise yalnızca bir kol söner ve gece görüntüsünün bir tarafı karanlık kalır.
IR-cut filtresi ve mekanik anahtar
Gündüz renkli, gece kızılötesi görüntü veren cihazlarda sensörün önünde hareketli bir filtre bulunur. Gündüz filtre devreye girer ve kızılötesini keser, böylece renkler doğru çıkar; gece filtre kenara çekilir ve sensör kızılötesini görmeye başlar. Bu filtreyi hareket ettiren küçük bir mekanizma vardır ve toz, titreşim ya da bobin arızası nedeniyle ara konumda sıkışabilir.
Belirtisi ayırt edicidir: IR LED'ler çalışıyor, görüntü yine siyah ya da aşırı karanlık. Bazı cihazlarda gece ile gündüz arasında geçişte duyulabilir bir klik sesi gelir; bu ses hiç gelmiyorsa mekanizma hareket etmiyor demektir. Filtre mekanizması çoğu modelde sensör modülüyle birlikte tek parça hâlinde değişir, ayrı ayrı onarılmaz.
Gece görüntüsü zayıflıyorsa arıza mı, kirlilik mi?
IR dizisi tamamen sönmeden önce çoğu cihazda gece görüntüsünün menzili kısalır. Bu aşamada iki olasılık birbirine karışır. Birincisi LED'lerin ışık veriminin düşmesi, ikincisi lensin ve lens önündeki şeffaf kapağın iç yüzeyinde biriken ince tabaka. Araç içinde buharlaşan plastik yumuşatıcılar zamanla lens kapağının iç yüzeyine yağlı bir film bırakır; bu film gündüz görüntüyü az etkiler ama IR ışığını belirgin biçimde dağıtır.
Ayrım şöyle yapılır: gündüz görüntüsü de hafif puslu ve kontrastsızsa şüphe lens kapağındadır, gündüz görüntü net ama gece menzil kısaysa şüphe LED tarafındadır. Lens kapağının iç yüzeyi cihaz açılmadan temizlenemez, bu yüzden ikisi de servis işidir.
Onarım kapsamı ve sınırları
Onarım sırası şöyle işler: cihaz açılır, dizinin besleme gerilimi ölçülür, gerilim varsa LED'ler tek tek denenir, gerilim yoksa sürücü devresi incelenir. Kopan LED'ler aynı dalga boyunda ve aynı açıda olanlarla değiştirilir. Dalga boyu farklı bir LED takılırsa dizi yanar ama sensör o ışığı aynı verimle görmez ve görüntü beklenenden karanlık kalır; bu, en sık yapılan yanlış onarımdır.
İki durumda onarım sınıra çarpar. Birincisi, IR LED'ler sensörle aynı kart üzerinde ve kapatılmış bir modül içindeyse; o modül komple değişir. İkincisi, yoğuşma kaynaklı korozyon kartın bakır yollarına ulaşmışsa; bu durumda yalnızca LED değişimi kalıcı sonuç vermez, korozyon ilerler. Nem kaynağı kapatılmadıkça onarım tekrar eder.
Özet
- Telefon kamerasıyla mor parıltı testi, arızanın LED'de mi başka yerde mi olduğunu iki dakikada ayırır.
- Hiç parlamama sürücü devresini ya da seri dizide kopmuş tek LED'i gösterir.
- LED'ler çalışıyor ama görüntü siyahsa IR-cut filtresi sıkışmış olabilir.
- Görüntü beyaza patlıyorsa arıza değil yerleşim sorunu vardır.
- LED değişiminde dalga boyu ve ışık açısı aslına uygun seçilir.
WebTeknoServis araç içi ve ön cam kameralarında kart seviyesinde onarım yapıyor; Sürat Kargo anlaşmasıyla her il ve ilçeden kargoyla cihaz kabul ediliyor. Cihazı gönderirken gece görüntüsünün ne zamandır ve nasıl bozulduğunu yazmanız, teşhis süresini kısaltıyor.
